jaargang 09 | nummer 04 | augustus 2020

Grote technologische bedrijven zijn niet nieuw. In de jaren 90 waren er al ondernemingen als Intel, Microsoft, Cisco en Dell, die de leiding hadden in een maatschappij die door technologische vooruitgang sterk veranderde. Sinds ongeveer 2010 zien we de doorbraak van internet-giganten als Google, Amazon, Apple en Facebook, ook wel genoemd: “The Big Four”, op de voet gevolgd door Amerikaanse nieuwkomers als Netflix, Airbnb, Tesla en Uber en het Chinese Alibaba.

Dominantie

Door hun astronomische groei hebben bedrijven als Apple, Amazon en Google een positie opgebouwd in commerciële consumentendiensten, die zeer dominant en soms nagenoeg onaantastbaar kan worden genoemd. De omzet van Amazon bijvoorbeeld is in vergelijking met 2010 meer dan vertienvoudigd en heeft een marktaandeel van ca. 40% in de internethandel in de Verenigde Staten. Door het coranavirus is dat aandeel in de afgelopen periode alleen maar verder gegroeid, omdat men door de omstandigheden nog meer boodschappen doet vanachter de computer.

Marktwaarde

Om reden van de sterk veranderende maatschappij en economie, schrijven beleggers de grootste techbedrijven enorme marktwaarderingen toe. Ooit waren bedrijven als Koninklijke Olie en Unilever beursreuzen met een marktwaarde boven € 100 miljard. Dat verbleekt bij de marktkapitalisatie van Apple ($ 1.700 mrd.), Amazon ($ 1.500 mrd.) en Google ($ 1.000 mrd.).

Privacy

De grote internetbedrijven beschikken over een oceaan aan persoonsgegevens van hun miljoenen gebruikers. Deze gegevens vormen samen een ontelbare hoeveelheid aan data, waarmee tevens de persoonlijke privacy op de helling komt te staan. In reactie daarop trad de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) in werking, waarbij bedrijven regels opgelegd krijgen voor de verwerking van persoonsgegevens. Op dit gebied is een waar kat en muisspel ontstaan tussen de grote technologiebedrijven en de diverse overheden.

Monopolievorming

Op het gebied van monopoliegedrag en kartelvorming worden de grote techbedrijven
nauwlettend door overheden in de gaten gehouden. Niet zelden leidt dit tot enorme boetes, die
door Big Tech wordt afgedaan als een waterdruppel van een eendenveer.

Belastingen

Het is bekend dat de internetgiganten relatief weinig belasting betalen. Daartoe vestigden de
bedrijven die in de EU actief zijn, zich in fiscaal aantrekkelijke landen als Ierland en Luxemburg,
terwijl ze enorme omzetten draaien in andere lidstaten, die daardoor belastinginkomsten
mislopen. Een traditioneel Europees bedrijf betaalde volgens de Europese Commissie
gemiddeld 23 procent winstbelasting. De high-tech-concurrenten minder dan 10 procent.

Beurskoersen

De ontwikkeling van de technologie en sociale media, hebben een enorme invloed op onze
manier van werken, recreëren en leven. Deze ontwikkeling, hoe onstuimig die tot dusver ook
was, heeft nog een lange weg voor zich en is onmogelijk meer te keren of weg te denken.
Door het coronavirus hebben beleggers de importantie van de ontwikkelingen die door Big
Tech zijn aangezwengeld, nog duidelijker ingezien en zijn daarom bereid voor deze bedrijven
een bijzonder hoge prijs te betalen. Zo is de koers van een aandeel Amazon sinds 1 januari 2020
met 60% gestegen tot recent zelfs even boven $ 3.000,- en het aandeel Apple met 30%. Het
aandeel Tesla van de heer Elon Musk steeg op de beurs zelfs met liefst 600%. Van Tesla wordt
verondersteld dat het véél gaat verdienen aan software, die moet leiden tot een volledig
zelfrijdende auto.

Er is niet veel fantasie voor nodig om in dit alles voor de korte termijn een vergelijkbare
ontwikkeling te zien met die van de IT-aandelen uit de periode van de eeuwwisseling.
Het zijn natuurlijk uiteindelijk maar beurskoersen die ook een diepe duikeling kunnen maken.
Het zijn aan de andere kant wél goed geleide bedrijven, die hoe groter ze worden, steeds meer
gebruikers trekken, rustig verder bouwen aan de expansie van hun imperium en zo alsmaar
machtiger worden. Ingrepen van mededingingsautoriteiten maken weinig indruk. Zo heeft
Google amper geleden onder dwangmaatregelen van de Europese Commissie om meer ruimte
te maken voor concurrentie! Uiteindelijk komen de consumenten toch wel door de enorme
omvang van hun netwerk. We moeten er mee dealen dat de grote technologiebedrijven deel
uitmaken van ons leven, maar goed bewust blijven van de invloed die daarvan uitgaat.
En natuurlijk opletten voor absurde aandelenprijzen. The Sky Is The Limit!